Những ai đã và đang sinh sống tại Mỹ đủ lâu sẽ hiểu rất rõ một điều: câu nói “Không có bảo hiểm ở Mỹ, bệnh một cái có thể tán gia bại sản” hoàn toàn không phải là một sự hù dọa cảm tính.
Đó thực chất là một lời nhắc nhở thực tế để chúng ta không bị rơi vào thế thiệt thòi và chủ động bảo vệ gia đình.
Ở Việt Nam, nhiều người đã quen với việc khi cơ thể có bệnh thì đi khám và chi trả tiền mặt trực tiếp. Chi phí y tế có thể cao, nhưng nhìn chung vẫn nằm trong tầm “ước lượng được” của khả năng tài chính.
Còn tại Mỹ, y tế lại vận hành theo một hệ thống hoàn toàn khác biệt.
Chỉ một lần bạn phải bước vào phòng cấp cứu ER, một lần nhập viện điều trị, một lần làm các xét nghiệm hình ảnh kỹ thuật cao như CT scan, MRI, hay phải trải qua phẫu thuật và nằm theo dõi vài ngày… chi phí tổng hóa đơn có thể leo thang nhanh đến chóng mặt. Và nếu tình huống đó xảy ra khi bạn không có bảo hiểm ở Mỹ, bạn sẽ là người duy nhất phải gánh chịu phần lớn gánh nặng tài chính khổng lồ đó.
Vì vậy, một khi đã xác định sinh sống ở Mỹ, bảo hiểm sức khỏe ở Mỹ tuyệt đối không phải là thứ “có cũng được, không có cũng không sao”. Nó bắt buộc phải là một phần cốt lõi trong kế hoạch quản trị tài chính căn bản của bạn.
1. Mua bảo hiểm sức khỏe qua công ty (Employer-Sponsored Insurance)
Nhiều người ở Mỹ có bảo hiểm qua employer, tức là chỗ làm của bạn.
Thường mỗi năm công ty sẽ có thời gian Open Enrollment để bạn chọn hoặc đổi gói bảo hiểm.
Nếu bạn mới bắt đầu công việc, kết hôn, sinh con, mất bảo hiểm cũ… bạn cũng có thể có cơ hội đăng ký ngoài thời gian đó.
Khi chọn bảo hiểm qua công ty, đừng chỉ nhìn mỗi tiền phải đóng mỗi tháng (premium).
Hãy coi kỹ các thông tin khác
- Deductible là bao nhiêu?
- Copay khi đi khám là bao nhiêu?
- Coinsurance là bao nhiêu?
- Out-of-pocket maximum là bao nhiêu?
- Bác sĩ, bệnh viện, thuốc bạn dùng có nằm trong network không?
Có những gói bảo hiểm đóng hàng tháng thấp hơn, nhưng deductible rất cao.
Điều này có nghĩa là mỗi tháng bạn trả ít hơn, nhưng khi thật sự đi khám hoặc cần xét nghiệm, bạn có thể phải trả nhiều hơn.
2. Nếu không có bảo hiểm qua công ty, hãy xem Marketplace
Marketplace là nơi nhiều người tự mua bảo hiểm cá nhân hoặc bảo hiểm cho gia đình nếu không đi làm hãng.
Bạn có thể vào HealthCare. gov để xem các gói bảo hiểm, so sánh giá, và kiểm tra xem mình có đủ điều kiện được hỗ trợ chi phí hay không.
Nhiều người có thể đủ điều kiện được giảm tiền premium hoặc giảm chi phí tuỳ theo thu nhập và số người trong gia đình.
Khi điền đơn, hệ thống sẽ hỏi về thông tin gia đình của bạn – bao nhiêu thành viên và ước tính thu nhập năm đó để xem bạn có đủ điều kiện được hỗ trợ hay không.
3. Nếu thu nhập thấp, hãy kiểm tra Medicaid hoặc CHIP
Medicaid là chương trình bảo hiểm miễn phí cho những người có thu nhập thấp hoặc đủ điều kiện theo quy định của tiểu bang.
CHIP là chương trình bảo hiểm cho trẻ em trong những gia đình đủ điều kiện.
Điều kiện hợp lệ để có được Medicaid/CHIP có thể khác nhau tuỳ tiểu bang.
Điểm quan trọng là Medicaid và CHIP có thể đăng ký quanh năm, không nhất thiết phải đợi đúng mùa Open Enrollment.
Nếu bạn có con nhỏ, đang mang thai, mới mất việc, hoặc thu nhập thay đổi nhiều, đừng bỏ qua lựa chọn này.
4. Khi chọn gói bảo hiểm, đừng chỉ hỏi: “Gói nào rẻ nhất?”
Thay vào đó, hãy hỏi: “Gói nào phù hợp với tình trạng sức khoẻ, tài chính, và rủi ro của gia đình mình?”
Ví dụ:
– Nếu bạn còn trẻ, khoẻ, ít đi khám, ít dùng thuốc, bạn có thể cân nhắc gói premium thấp hơn nhưng deductible cao hơn.
– Nếu bạn có bệnh mạn tính (tiểu đường, cao huyết áp, v,v.), cần đi khám thường xuyên, dùng thuốc đều, có kế hoạch mang thai, hoặc có con nhỏ hay phải đi khám, bạn nên nhìn kỹ hơn vào copay, deductible, coinsurance, out-of-pocket maximum, và network.
– Gói rẻ nhất cho mỗi tháng chưa chắc là rẻ nhất cho cả năm.
5. Những chữ cần hiểu trước khi mua bảo hiểm (bài viết trước mình có nói kỹ, bạn có thể đọc để tham khảo kỹ hơn)
Nếu sống ở Mỹ, bạn nên hiểu những khái niệm này:
- Premium: số tiền bạn trả mỗi tháng để có bảo hiểm.
- Deductible: số tiền bạn thường phải tự trả trước khi bảo hiểm bắt đầu chia sẻ chi phí cho nhiều dịch vụ.
- Copay: số tiền cố định bạn trả khi đi khám hoặc dùng một dịch vụ nào đó, ví dụ $30, $50, $75.
- Coinsurance: phần trăm chi phí bạn phải trả sau khi đã đạt deductible, ví dụ 20%.
- Out-of-pocket maximum: mức tối đa bạn phải trả trong năm cho các dịch vụ được bảo hiểm chi trả. Sau khi đạt mức này, bảo hiểm thường trả 100% cho các dịch vụ hợp lệ còn lại trong năm.
- Network: hệ thống bác sĩ, phòng khám, bệnh viện, nhà thuốc mà bảo hiểm có hợp đồng. Đi ngoài network có thể tốn rất nhiều tiền hơn, hoặc không được chi trả.
Đây là lý do mình luôn nói: trước khi chọn bảo hiểm, đừng chỉ nhìn giá tháng. Hãy đọc quyền lợi của gói đó.
6. Nếu đang không có bảo hiểm thì nên làm gì?
Đầu tiên, đừng hoảng sợ.
Hãy kiểm tra theo thứ tự này:
– Một là, bạn có đủ điều kiện mua bảo hiểm qua chỗ làm không?
– Hai là, bạn có đang trong thời gian Open Enrollment không?
– Ba là, bạn có sự kiện nào đủ điều kiện Special Enrollment không, ví dụ mới mất bảo hiểm, mới chuyển bang, kết hôn, ly hôn, sinh con, nhận con nuôi, thay đổi thu nhập?
– Bốn là, bạn hoặc con bạn có đủ điều kiện Medicaid hoặc CHIP không?
– Năm là, nếu bạn tự mua bảo hiểm ngoài Marketplace, hãy cẩn thận đọc kỹ quyền lợi, vì không phải gói nào nghe giống “bảo hiểm” cũng bảo vệ bạn đầy đủ như bạn nghĩ.
7. Điều quan trọng nhất: đừng đợi đến lúc bệnh mới tìm hiểu
Bảo hiểm sức khoẻ ở Mỹ giống như dây an toàn.
Ngày bình thường, bạn có thể thấy nó phiền, mắc tiền, và không cần thiết.
Nhưng đến lúc có chuyện, bạn mới hiểu vì sao nó quan trọng.
Không ai mua bảo hiểm vì muốn dùng nó.
Mình mua bảo hiểm vì nếu một ngày không may cần đến, mình không phải vừa lo bệnh, vừa lo hoá đơn y tế làm sụp cả tài chính gia đình.
Ở Mỹ, hiểu bảo hiểm sức khoẻ không phải là chuyện “rành giấy tờ.”
Đó là một kỹ năng sinh tồn tài chính. Và nếu bạn mới qua Mỹ, đang đi học, đi làm, có con nhỏ, hoặc đang loay hoay không biết bắt đầu từ đâu, hãy bắt đầu bằng việc hiểu gói bảo hiểm của mình trước.
Đừng để đến lúc cầm hoá đơn trên tay rồi mới hỏi: “Ủa sao bảo hiểm mà vẫn mắc vậy?”
Ở Mỹ, có bảo hiểm không có nghĩa là không tốn tiền.
Nhưng không hiểu bảo hiểm, hoặc không có bảo hiểm khi cần, có thể khiến bạn trả một cái giá rất đắt.
Lưu ý: Mình không bán bảo hiểm và cũng không đại diện cho công ty bảo hiểm nào. Bài viết này chỉ là chia sẻ thông tin giáo dục dưới góc nhìn của một bác sĩ, dựa trên kiến thức và kinh nghiệm hơn 10 năm học tập, đào tạo và làm việc trong hệ thống y tế tại Mỹ. Quy định và quyền lợi bảo hiểm có thể thay đổi tuỳ tiểu bang, thu nhập, tình trạng gia đình và từng gói bảo hiểm cụ thể, nên bạn vẫn cần kiểm tra trực tiếp với employer, Marketplace, Medicaid office, broker/agent được cấp phép, hoặc công ty bảo hiểm của mình.
Bạn nghĩ gì về những chia sẻ này? Hãy comment cho mình biết nhé.
Hãy chia sẻ nếu bạn cảm thấy hữu ích!
Dr. Christina Nguyễn
Phoenix Medical Academy
