Một trong những kỹ năng quan trọng nhất mà mình học được ngay từ năm đầu tiên đại học không phải là một môn học cụ thể nào, mà là speed reading.
Thời điểm đó, mình phải đọc hàng trăm trang sách mỗi tuần cho các lớp học đại học. Nếu đọc từng chữ theo cách truyền thống thì thật sự không có đủ thời gian để hoàn thành tất cả bài tập, bài đọc và những mục tiêu học tập mà mình đặt ra cho bản thân.
Từ khi bắt đầu áp dụng speed reading một cách nghiêm túc và đúng cách, mình nhận ra rằng việc đọc nhanh hơn không chỉ đơn thuần là tiết kiệm thời gian. Quan trọng hơn, nó cho mình không gian để xử lý, phân tích và kết nối thông tin mình vừa đọc.
Mình đọc có trọng tâm hơn, biết đâu là ý chính cần giữ lại, đâu là chi tiết có thể lướt qua. Nhờ vậy, mình không còn rơi vào tình trạng vừa đọc xong một hàng đã quên mất mình vừa đọc cái gì, hay đọc hết cả trang mà không đọng lại được ý gì trong đầu.
Kỹ năng này giúp mình theo kịp với lịch học ngày càng dày đặc trong những năm đại học. Và khi vào trường Y ở Mỹ – nơi khối lượng kiến thức tăng lên gấp nhiều lần – speed reading lại càng trở nên quan trọng.
Nó theo mình suốt những năm học Y, trong giai đoạn đào tạo nội trú với cường độ cao, và đến bây giờ, khi mình là một bác sĩ với lịch làm việc rất bận rộn và phải xử lý rất nhiều thông tin mỗi ngày.
Phải nói rằng, speed reading là một trong những “cứu tinh” lớn nhất của mình trong các kỳ thi có rất nhiều câu hỏi dài và nhiều chữ như MCAT, USMLE, và các kỳ board exam sau này.
Có những câu hỏi của USMLE dài hơn cả một trang A4, với rất nhiều thông tin về bệnh sử, triệu chứng, xét nghiệm và những chi tiết dễ gây nhiễu. Nếu đọc theo cách thông thường, chỉ riêng việc đọc xong câu hỏi cũng đã mất hơn một phút.
Khi đó, rất nhiều bạn – kể cả những bạn học rất chắc kiến thức – rơi vào tình trạng không còn đủ thời gian để suy nghĩ, phân tích và loại trừ đáp án. Áp lực thời gian khiến nhiều người phải vội vàng “chọn đại” một câu trả lời, dù trong lòng biết rằng mình hoàn toàn có khả năng làm tốt hơn nếu có thêm vài chục giây suy nghĩ.
Với kỹ năng speed reading, mình có thể rút ngắn thời gian đọc câu hỏi xuống còn khoảng một nửa. Nhờ đó, mình có thêm thời gian để suy nghĩ một cách kỹ lưỡng hơn, kết nối dữ kiện trong câu hỏi với kiến thức đã học, và tăng đáng kể khả năng chọn được đáp án đúng.
Vậy speed reading là gì?
Theo mình, speed reading đơn giản là một kỹ năng, và điều quan trọng là ai cũng có thể rèn luyện được nếu tập đúng cách và đủ kiên nhẫn.
Dưới đây là những cách mình đã áp dụng và duy trì suốt hơn 20 năm qua:
1. Không đọc từng chữ, mà đọc theo cụm ý
Thay vì đọc từng chữ một cách rời rạc:
“Một | bệnh | nhân | 65 | tuổi | vào | cấp | cứu | vì | tức | ngực”
mình tập đọc theo cụm ý:
| Một bệnh nhân 65 tuổi | vào cấp cứu vì tức ngực |
Việc đọc theo cụm giúp não xử lý thông tin nhanh hơn và tự nhiên hơn rất nhiều so với việc phải “đánh vần” từng chữ.
2. Dùng ngón tay hoặc bút để dẫn mắt
Đây là một cách rất đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả. Nó giúp mắt mình tập trung hơn vào nội dung đang đọc và giảm tình trạng quay lại đọc những dòng vừa đọc xong.
Mình thường dùng ngón tay hoặc bút di chuyển từ trên xuống dưới trang, thay vì từ trái sang phải. Cách này tạo cho não một áp lực nhẹ để đọc xong dòng hiện tại và chuyển sang dòng tiếp theo, từ đó giúp tốc độ đọc được cải thiện rõ rệt.
3. Tập trung mắt vào phần giữa của dòng
Khi tập trung mắt vào giữa dòng, mình tận dụng được khả năng nhìn vùng biên của mắt, nhờ đó giảm việc đảo mắt liên tục từ trái sang phải.
Để làm được điều này hiệu quả hơn, mình thường điều chỉnh độ zoom của màn hình sao cho khung chữ nằm trong khoảng vừa đủ rộng, phù hợp với tầm nhìn của mắt.
4. Chọn font chữ đơn giản và dễ đọc
Nếu có thể thay đổi font chữ của tài liệu, mình thường chọn những font đơn giản, gọn gàng như Arial. Những font này giúp mắt đỡ mệt hơn và giảm áp lực xử lý thông tin cho não bộ, đặc biệt khi phải đọc trong thời gian dài.
5. Điều chỉnh tốc độ đọc – không chỗ nào cũng đọc như nhau
Speed reading không có nghĩa là lúc nào cũng đọc nhanh.
Với những phần định nghĩa và cơ chế, mình thường đọc chậm hơn để hình dung rõ trong đầu.
Với ví dụ minh họa, mình đọc lướt nhanh hơn.
Với bảng tổng hợp, mình tập trung nhìn vào bố cục và cách thông tin được sắp xếp.
Còn với những đoạn mô tả dài dòng nhưng ít giá trị, mình cho phép mình lướt qua nhanh.
6. Đọc xong thì dừng lại và tự hỏi: “Mình vừa đọc cái gì?”
Sau mỗi đoạn đọc, mình thường dừng lại vài giây để tự hỏi bản thân câu này. Nếu không trả lời được, mình biết rằng mình cần đọc lại hoặc điều chỉnh cách đọc.
Đọc nhanh mà không nhớ thì thật sự không có ý nghĩa gì.
Bạn đã từng thử qua những cách speed reading này chưa?
Nếu chưa, bạn thử áp dụng một vài cách xem sao rồi cho mình biết kết quả nhé.
Nếu bạn thấy bài viết này hữu ích, hãy comment “yes” hoặc chia sẻ cho những ai đang ôn MCAT, USMLE – biết đâu họ đang rất cần điều này.
Dr. Christina Nguyễn
Phoenix Medical Academy
