Có những người qua Mỹ 5 năm, 10 năm, thậm chí 20 năm… vẫn cảm thấy cuộc sống chưa tiến xa như họ từng hy vọng.
Không phải vì họ lười.
Cũng không phải vì họ không đủ thông minh.
Ngược lại, rất nhiều người Việt làm việc vô cùng chăm chỉ, tiết kiệm từng đồng, hy sinh cho gia đình và gần như không cho phép bản thân được nghỉ ngơi.
Nhưng khi bước vào một đất nước mới, chúng ta phải làm quen với một ngôn ngữ mới, một hệ thống mới và những “luật chơi” mà không phải lúc nào cũng có người giải thích.
Chỉ cần mắc vài sai lầm khi mới bắt đầu, chúng ta có thể dành nhiều năm làm việc rất vất vả mà vẫn chưa tiến gần hơn đến cuộc sống mình từng mơ ước khi đặt chân đến Mỹ.
Dưới đây là 5 điều mình nghĩ người mới qua Mỹ nên đặc biệt lưu ý.
1. Quá tập trung vào việc kiếm tiền trước mắt mà trì hoãn học tiếng Anh
Nhiều người mới qua Mỹ thường nghĩ:
“Đi làm trước đã. Tiếng Anh từ từ học sau.”
Điều này hoàn toàn dễ hiểu. Khi mới đến, ai cũng cần tiền để trang trải cuộc sống, trả tiền nhà và chăm lo cho gia đình.
Nhưng rồi “sau” có thể trở thành 5 năm, 10 năm hoặc lâu hơn.
Khi tiếng Anh còn hạn chế, lựa chọn công việc và khả năng tự bảo vệ quyền lợi của chúng ta cũng dễ bị giới hạn.
Chúng ta có thể rất giỏi và rất chăm chỉ, nhưng vẫn phải phụ thuộc vào người khác khi đi khám bệnh, ký hợp đồng, làm giấy tờ, trao đổi với giáo viên của con hoặc tìm kiếm một cơ hội nghề nghiệp tốt hơn.
Tiếng Anh không chỉ là một môn học.
Ở Mỹ, tiếng Anh là công cụ giúp chúng ta hiểu hệ thống, bảo vệ bản thân và mở rộng những lựa chọn trong cuộc sống.
Không cần đợi đến khi nói hoàn hảo mới sử dụng. Chỉ cần kiên trì học và tiến bộ từng ngày.
2. Ở quá lâu trong vùng an toàn của cộng đồng người Việt
Cộng đồng người Việt thường là chỗ dựa vô cùng quý giá đối với người mới qua.
Ở đó, chúng ta có thể tìm được công việc đầu tiên, nhận được sự giúp đỡ, nói ngôn ngữ quen thuộc và cảm thấy bớt cô đơn giữa một đất nước xa lạ.
Điều đó hoàn toàn không có gì sai.
Nhưng nếu vì cảm thấy an toàn mà chúng ta không tiếp tục học tiếng Anh, mở rộng quan hệ hoặc tìm hiểu cách xã hội Mỹ vận hành, cơ hội phát triển có thể dần bị thu hẹp.
Cộng đồng người Việt có thể là nơi giúp chúng ta bắt đầu, nhưng không nên trở thành ranh giới ngăn chúng ta khám phá những cơ hội ở bên ngoài.
Chúng ta không cần rời bỏ cộng đồng của mình.
Chúng ta chỉ cần tiếp tục mở rộng thế giới của mình.
3. Nâng cấp nhà cửa và xe cộ quá sớm so với khả năng tài chính
Mua nhà hay mua xe không phải là điều sai. Trong nhiều trường hợp, đó còn có thể là một quyết định hợp lý.
Vấn đề là đôi khi người mới qua Mỹ cảm thấy phải nhanh chóng có nhà đẹp, xe mới và một cuộc sống nhìn có vẻ ổn định để chứng minh rằng mình đã thành công.
Nhưng phía sau một căn nhà lớn có thể là khoản vay kéo dài 30 năm.
Phía sau một chiếc xe sang có thể là khoản trả góp hàng tháng khiến chúng ta không còn nhiều lựa chọn khác.
Phía sau những hình ảnh đẹp đôi khi là một gia đình chưa có quỹ khẩn cấp và không dám nghỉ làm dù chỉ vài tuần.
Được ngân hàng đồng ý cho vay không có nghĩa là khoản vay đó phù hợp với cuộc sống của chúng ta.
Trước khi nâng cấp lối sống, chúng ta nên dành thời gian xây quỹ khẩn cấp, hiểu cách credit hoạt động, kiểm soát nợ và đầu tư vào khả năng tạo ra thu nhập lâu dài.
Thành công không chỉ là những gì người khác nhìn thấy.
Thành công còn là cảm giác an tâm khi một biến cố bất ngờ xảy ra.
4. Nghĩ rằng chỉ cần có bằng cấp là cơ hội sẽ tự tìm đến
Người Việt chúng ta thường rất coi trọng việc học và bằng cấp. Đó là một giá trị đáng quý.
Nhưng tại Mỹ, bằng cấp chỉ là một phần trong cách nhà tuyển dụng đánh giá một ứng viên.
Họ còn nhìn vào kinh nghiệm thực tế, khả năng giao tiếp, kỹ năng phỏng vấn, cách làm việc với đồng nghiệp và khả năng trình bày giá trị của bản thân.
Có người học rất giỏi nhưng không biết giới thiệu thế mạnh của mình.
Có người có bằng cấp tốt nhưng chưa biết cách viết résumé hoặc CV phù hợp với vị trí đang ứng tuyển.
Có người đủ năng lực nhưng không dám xin một cơ hội lớn hơn vì luôn nghĩ rằng mình “chưa đủ giỏi”.
Ở Mỹ, làm tốt là điều quan trọng. Nhưng chúng ta cũng cần học cách giúp người khác nhìn thấy mình có thể làm tốt điều gì.
Đây không phải là khoe khoang.
Đó là một kỹ năng nghề nghiệp cần được học và luyện tập.
5. Để nỗi sợ và những lời khuyên thiếu căn cứ quyết định tương lai
Nhiều người mới qua Mỹ thường nghe:
“Đừng học nữa, lớn tuổi rồi.”
“Đừng đổi nghề, mạo hiểm lắm.”
“Đừng kinh doanh, dễ mất tiền.”
“Người Việt mình khó làm được lắm.”
Đôi khi, những lời này lại đến từ những người thân cận và yêu thương chúng ta nhất.
Họ không có ý xấu.
Có thể họ chỉ đang cố gắng bảo vệ chúng ta bằng những gì họ đã từng trải qua.
Nhưng lời khuyên của một người thường phản ánh kinh nghiệm, nỗi sợ và giới hạn mà họ biết — chứ không thể phản ánh toàn bộ khả năng của chúng ta.
Điều đó không có nghĩa là chúng ta nên bỏ ngoài tai mọi lời cảnh báo.
Chúng ta cần lắng nghe, kiểm chứng thông tin, tìm hiểu rủi ro và tham khảo những người đã có kinh nghiệm thực tế trên con đường mình muốn đi.
Cuối cùng, chúng ta vẫn phải là người chịu trách nhiệm cho lựa chọn của chính mình.
Qua Mỹ không đồng nghĩa với việc cuộc đời sẽ tự động trở nên dễ dàng.
Nước Mỹ có thể mang đến nhiều cơ hội, nhưng để nhận ra và nắm bắt được những cơ hội đó, chúng ta vẫn phải học ngôn ngữ, hiểu hệ thống, xây dựng kỹ năng và liên tục thích nghi.
Không phải ai cũng có cùng một điểm xuất phát.
Không phải ai cũng có cùng sức khỏe, hoàn cảnh gia đình, khả năng tài chính hay mạng lưới hỗ trợ.
Vì vậy, mục tiêu không phải là so sánh cuộc sống của chúng ta với người khác.
Mục tiêu là để mỗi năm trôi qua, chúng ta có thêm kiến thức, thêm lựa chọn và thêm khả năng làm chủ cuộc đời mình hơn một chút.
Bạn nghĩ gì về những chia sẻ này? Hãy comment cho mình biết nhé.
Hãy chia sẻ nếu bạn cảm thấy hữu ích! Biết đâu có thể giúp một người mới qua tránh được nhiều năm loay hoay.
Dr. Christina Nguyễn
Phoenix Medical Academy
